Eigen ervaringen met cliënten


Een veelhandige octopus – multitasken aan de massagetafel

Masseren en tegelijk een geïmproviseerde lesinstructie geven. Kan dat? Tot m’n eigen verbazing kan ’t niet alleen, maar het is nog verdomde leuk ook. Wat was ’t geval? Ik kreeg het verzoek om de 12-jarige zoon van een moeder te masseren. Net gestart in het eerste jaar van een gymnasium en ook nog eens een fervent gamer. Door de stress die beide opleverde had hij last van de overbekende gespannen nek/schouders. En, zoals al snel bleek, hij had het niet van een vreemde. Zo moeder, zo zoon.

Beiden wilden graag dat zij bij de massage aanwezig kon zijn. Daar stond ik dan met hem klaarliggend op de tafel terwijl zij in een hoek zat. Maar ja, een uur lang een stille toeschouwster terwijl ik aan ’t werk ben? Dit vooruitzicht trok me niet echt. Ik houd wel van interactiviteit. Nu had ze van tevoren enigszins schoorvoetend verteld dat zij hem ook af en toe masseerde en wel benieuwd was naar de kneepjes van het vak. 

Voordat ik het wist begon ik haar te vertellen hoe en waarom ik deed wat ik aan het doen was. Al gauw veranderde zij van een liefhebbende, misschien ook wel wat bezorgde moeder in een behoorlijk aandachtige, leergierige quasi student. Het was ook heel inzichtelijk, omdat ik nu ineens alle stappen die ik volgde moest beargumenteren en verwoorden. Iets wat ik normaal gesproken alleen maar in gedachten doe of simpelweg m’n intuïtie volg. Ondertussen was ik ook nog bezig om hem te voelen en af en toe enige feedback aan hem te onttrekken. Wonderwel ging dit multitasken me heel goed af.

Erop terugkijkend kwam dit vooral omdat ik met een verhoogde focus helemaal kon opgaan in deze veelzijdige rol. Alsof m’n bewustzijn zich tijdelijk verruimde. En – dit was een kleine openbaring – ik vond het heel leuk om te doen. De vraag is natuurlijk of ik werkelijk was geslaagd in m’n drievoudige missie. In ieder geval voelde hij zich achteraf beduidend beter wat ik ook aan hem af kon zien, zij bedankte me hartelijk voor alle tips en als toegift was zij tot het besef gekomen dat zijzelf ook zo’n massage kon gebruiken.

Met deze ervaring is de vraag of succesvol multitasken toch mogelijk is natuurlijk niet beantwoord. Wel lijkt de eerste voorwaarde te zijn dat het spontaan ontstaat. Je bedenkt ’t niet. Dit creëert een flow die je als het ware boven jezelf laat uitstijgen. Met als bonus een onvervalste ‘peak experience’. Of, om bij m’n vak te blijven, het verandert je even in een veelhandige octopus.


‘Een inleiding’ – van Vermeer naar een madonna-in-spe

“Ben jij Wouter?” Die vraag moest ze aan mij wel stellen, maar ik zag direct in het zacht stralende, volle gezicht van deze aanstaande, jonge moeder dat zij mijn volgende cliënte was. Het bijkomende contrast tussen haar blauwe ogen en rossige haardos maakte van haar een heus Hollands Vermeer-meisje. Een replica en een zeer waarheidsgetrouwe.

Haar verzoek was om haar bevalling in te leiden, maar niet omdat ze over tijd zou zijn, maar juist om te zorgen dat deze ook daadwerkelijk gebeurt rond de uitgerekende tijd. Hoewel ik hier doorgaans tamelijk nuchter mee omga, vind ik het stiekem wel een eer om het te mogen doen. Eraan bijdragen om een kleine goed op deze aardbol te zetten, het is me niet niks.

De Chinese geneeskunde heeft hiervoor ook het een en ander in huis. Behalve dat een aantal acupunten juist moet worden gemeden met het gevaar van een vroegtijdige bevalling, zijn het deze zelfde punten die omgekeerd kunnen worden ingezet om deze te stimuleren als het moment daar is. Een fameus punt is Blaas 67 waarvan bekend is dat het o.a. een stuitligging kan corrigeren. Een faam die je vanwege z’n ligging niet zou verwachten. Notabene bovenop de kleinste teen, net onder en naast de nagel.

Maar m’n favoriete plek als het erop aankomt is het baarmoederpunt, afkomstig uit de voetreflexologie. Een plekje aan de binnenkant van de enkel die bij menige zwangerschap een lichte zwelling gaat vertonen. Stel je even voor dat je via dit punt, ter grootte van ongeveer een duimtop, meer contact kan maken met het kind? Ook bij haar bleek het niet ongevoelig te zijn voor de aanraking ervan. Niets spectaculairs, maar een glimlach van haar en een paar lichte bewegingen die zichtbaar waren bovenop de gespannen buik. En ja, over deze laatste plek gesproken, het moment dat ik deze imposante ronding licht mocht masseren was toch echt een smeltmomentje. Zelfs voor mij. Als man.

Achter een dergelijk verzoek tot ‘een inleiding’ zit meestal een bezorgdheid. Of zelfs een angst. Zal de bevalling wel goed gaan? Het masseren van die zorg is onontbeerlijk tijdens zo’n behandeling. Maar hoe masseer je die? Hier spelen haar persoonlijkheid, m’n eigen ingevingen en het toeval een rol. Hoe ik achteraf kon zien dat dit geslaagd was? Door bij het afscheid in haar lachende, blauwe ogen te kijken, omlijst nu door vurige, rode blosjes, met een aureool van ontspanning om haar heen. Een bijna charismatische madonna-in-spe. Zelfs Vermeer zou hier van hebben opgekeken.


Onbekend maakt onbemind? – een massage op hoogbejaard niveau

Ze kijkt me aan en zegt: “En toch zit ik hier.” Op dat moment besef ik dat het voor deze hoogbejaarde, 80-jarige dame een hele stap is geweest om deze massage-afspraak te maken. Na tien jaar is haar vaste masseuse onlangs verhuisd en prompt krijgt zij bij gebrek aan massages lichte rugklachten.
Tsja, wat te doen? Ze is weliswaar naar mij doorverwezen, maar ik ben wel een man, een totale vreemde, iemand die voor haar volledig onbekende massages aanbiedt en zijn praktijkruimte ook nog eens in een hotel heeft. Hoe onbekend wil je ’t hebben?
Tegelijkertijd zie ik de uitdaging waar ik voor sta. Behalve dat zij mijn eerste senior is van deze leeftijd en haar lichaam niet bepaald om een ‘standaardmassage’ vraagt, is mijn belangrijkste taak dit keer om haar vertrouwen te geven. En dat in een bestek van 60 minuten.

Gelukkig kan ik de uitdaging snel laten voor wat die is en tref ik in alle nuchterheid de voorbereidingen die ik meestal doe. Het enige dat ik er dit keer bijna als vanzelf aan toevoeg zijn kleine nuances die net een verschil lijken te maken. Al snel blijkt dat zij behoort tot de huidige generatie senioren voor wie de uitdrukking ‘ouderdom komt met gebreken’ niet langer als vanzelfsprekend opgaat. Behalve de lichte rugklachten is zij uitermate vitaal, zowel geestelijk als lichamelijk en zou ze kunnen doorgaan voor een zestiger.

We vinden elkaar in de huidige discussie over ‘vrijwillig levenseinde’ met gebruik van een middel dat kan zorgen voor een humane, pijnloze dood. En niet onbelangrijk – daar zijn we ’t ook stellig over eens – dit moet ook mogelijk zijn voor mensen die niet voldoen aan het traditionele profiel. Een tamelijk recent voorbeeld uit haar eigen leven, een zoon die op 50-jarige leeftijd twee jaar geleden vrijwillig uit het leven is gestapt, heeft haar wakker geschud. Zonder lichamelijke of geestelijke ‘gebreken’, maar wel volledig vanuit de overtuiging dat voor hem het leven erop zat. Pijnlijk genoeg was voor hem ‘dit middel’ echter niet beschikbaar. Ik vloek niet snel, maar hier geldt de uitzondering op de regel.
Aan het einde van de massage doe ik haar halskettinkje weer om en vraagt ze me tussen neus en lippen door: “Wat kan je me adviseren als het gaat om een vervolgafspraak?” Ik kan een glimlach niet onderdrukken terwijl ik haar in de ogen kijk en vraag: “Komt het je over twee weken uit?”


Terug naar de schoolbanken – ‘It takes two to tango’

Toen ik vanmiddag de deur opendeed was ik even verrast, want de cliënt bleek een meneer in een rolstoel te zijn. Nu heb ik in een ver verleden met gehandicapten gewerkt, maar nooit gemasseerd. Een primeur dus, en één – dat besef was er al snel – waar ik veel van kon leren. Die belofte werd volledig ingelost.
Nadat we samen hadden vastgesteld dat het juiste woord voor hem in het Nederlands nog steeds niet bestond, bleek dat we ons alle twee konden vinden in het beste, tweede alternatief: ‘gehandicapte’. Tevens werd al snel duidelijk dat hij niet alleen heel rolstoelbehendig was, maar ook uitermate zelfredzaam. In een mum van tijd was hij zonder hulp uitgekleed en lag op mijn tafel. Gespreksstof hadden we vooralsnog genoeg omdat we een gemeenschappelijke interesse in film bleken te hebben. 
Hierna begon ‘de anatomische les’ of ‘energetische ontdekkingstocht’, alsof ik weer even in de schoolbanken zat. Misschien wel de allerbelangrijkste vraag die zich al meteen voordeed was: hoe masseer je een lichaam dat qua boven -en onderlichaam niet bepaald voldoet aan de ‘normale’ proporties? Welke technieken en manipulaties kan je wel of niet gebruiken? Wat gebeurt er eigenlijk met de meridianen en de energiestroom als deze zich op sommige lichaamsonderdelen in onverwachte bochten draaien, soms op een manier die een abrupte stop zouden kunnen betekenen, of in ieder geval een hapering? Wat als je vooraf niet weet of sommige van zijn lichaamsplekken misschien ongewoon gevoelig zijn? Kan ik sowieso de drukpunten masseren zoals ik dit gewoon ben te doen? Kortom, veel vragen met geen antwoorden. Ga er maar aanstaan.
De werkwijze die ook min of meer als vanzelf ontstond was voorzichtig aanraken, aftasten en vooral voelen. Met het verbale contact in eerste instantie als terugkerend feedbackpunt. Iets dat ik dit keer met meer dan normale omslachtigheid deed. Nu geldt in het algemeen dat je als masseur met sommige cliënten tijdens de massage meer ‘contact maakt’ dan met anderen. Waar dit precies aan ligt is niet altijd met zekerheid te zeggen, maar een energetische verbinding krijgen is een van de meest veelvoorkomende redenen. Dit is iets wat je slechts tot op zekere hoogte zelf in de hand hebt of kan creëren. Zoals ook in de dans kan gelden: ‘it takes two to tango.’ In dit geval bleek hij niet onwelgevallig te zijn van mijn eerste danspassen, waardoor we samen al redelijk snel van een ‘open omhelzing’ tot een ‘gesloten’ konden komen. Is dit punt eenmaal bereikt, dan lossen de eerder gestelde vragen zich als vanzelf op. Hij volgt mij en ik volg hem. De massage bevindt zich dan definitief op een ander niveau, even als ’gelijkgestemden’ met zijn lichaam en mijn handen ‘gefinetuned’, in overeenstemming met elkaar.
Een bijzonder moment was de ontdekking dat zijn linker grote teen uitermate gevoelig kon zijn of worden. Niet op een pijnlijke manier, maar op een voor hem zeer aangename manier. Een zeldzame, mannelijke G-spot en behorend tot de natuurlijke psychedelica. Alsof al z’n energie zich op dat punt kon samenballen, een kleine kernexplosie veroorzakend. Het kon volgens hem niet alleen hallucinaties oproepen, maar hem zelfs brengen tot psychedeli-achtige trips. Een fenomeen dat ik nog niet eerder was tegengekomen en waarvoor ik – tenminste voor nu – een definitief antwoord schuldig moest blijven. Tsja, soms zit een wondertje in een klein hoekje en hoeft het ook geen verklaring.
Of ik hem op mijn tafel nog een keer zal terugzien blijft de vraag. Daarvoor heb ik – gelukkig maar – al genoeg van dit soort memorabele massages achter de rug. Zelfs als de eerste reactie positief is biedt dit geen garantie. En, dit heb ik ondertussen ook geleerd, het zegt ook niet perse iets over de kwaliteit van de massage. Het leven wikt en beschikt. Uiteindelijk doet het er ook niet echt toe. Het feit dat je als twee wildvreemden in een uur tijd zo’n moment toch even samen meemaakt is meer dan voldoende. In zijn geval komt er nog iets anders bij. Hij heeft me als een beginneling weer even aan de massagetafel gezet. Met zoekende handen, rode oortjes en vol verwondering.


Stoelmassages op locatie

Stoelmassages geven op locatie blijft voor mij de kers op de taart in m’n beroep. Het verrassende avontuur van een nieuwe werkplek, nieuwe mensen ontmoeten en temidden van wat zich er verder ook afspeelt m’n ding te doen. Met de intentie om de geïnteresseerde ook – al is ’t maar even – ‘een verrassing’ mee te geven. Zich even meer bewust te zijn wat zich in ’t lichaam afspeelt. Of even in de ontspanning zichzelf en de omgeving vergetend. Of … even de magie van de simpele aanraking te laten ervaren.


Tienermassage – ‘A do or a don’t?’

Bestaat er zoiets als ‘tienermassage’ en is er behoefte aan? Ja het bestaat, maar hooguit als een kleine specialisatie die maar in zeer beperkte mate in Nederland wordt aangeboden. Maar afgaande op het leven van de huidige tiener kan ik me voorstellen dat er wel behoefte aan is. Denk aan de huidige, niet misselijke prestatiedruk op school. Of het energievretende puberale ontwikkelingsproces, zowel lichamelijk als sociaal. Of aan de vele activiteiten waar zij, al dan niet onder druk van hun ouders of ‘peers’, buiten schooltijd aan meedoen. En niet te vergeten, de sociale media die behoorlijk wat van ze vraagt. De ‘peer pressure’ zal er hiermee niet minder op zijn geworden. Het is me op z’n zachtst gezegd nogal wat. En dan laat ik nog even de onderzoeken buiten beschouwing die al zouden hebben aangetoond dat pubers tegenwoordig meer stress kunnen ervaren dan volwassenen. Of het vaker gehoorde cliché dat pubers veel kunnen hebben en verstouwen want ‘ze zijn nog jong’. O ja? Is dit werkelijk zo?
Deze vragen werden voor mij actueel toen ik het afgelopen weekend werd gebeld door een moeder met de vraag of ik haar 15-jarige zoon wilde masseren. “Heel graag,” antwoordde ik. Mijn masseer ervaring met tieners is niet alleen miniem, maar ik houd ook van nieuwe uitdagingen. Ze liet enigszins in het midden waarom, maar wat ik wel van haar begreep was dat hij niet zo’n prater was en massage een manier was om bij zijn ‘zachtere zelf’ te komen. Dit prikkelde mijn interesse des te meer.
Gisteravond was het zover. Zij kwam voor de zekerheid toch maar even mee om hem naar mijn praktijk te brengen. Eenmaal op mijn tafel was opvallend hoe hij zich vrij snel kon ontspannen. Zodanig dat hij kort na aanvang af en toe wat wegdoezelde en later ook momenten even helemaal weg was.
Bijzonder voor mij was dat ik al snel voelde dat ik me energetisch goed met hem kon verbinden. Wat er toen gebeurde is lastig te beschrijven zonder wat ‘wollig’ te worden. Mijn handen werden als het ware lichter en zachter alsof ze zachte luchtkussentjes aan het masseren waren. Daarnaast voelde ik ook in mezelf een mate van ‘eenheidsgevoel’ waardoor het masseren grotendeels bijna als vanzelf ging. Kortom, een speciale ervaring.
Op het moment dat ik dit schrijf zie ik ook de absurditeit van de noodzaak van ‘de tienermassage’ in. Waar is de tijd gebleven dat de puber vooral nog een kind kon zijn, misschien niet onbezorgd, maar nog wel met de mogelijkheid om zich vaak nog kind te voelen en ook te zijn?

* Met dank aan Gerrald Nieboer.